Door de beperkte regenval van de afgelopen maanden hebben veel maïspercelen te maken met droogtestress. Daardoor komt niet alleen de opbrengst in het gedrang, maar ook de kwaliteit en verteerbaarheid van de maïs.
Verdroogde maïs vraagt daarom extra aandacht bij het oogsten en inkuilen. Wanneer maïs te droog wordt geoogst of onregelmatig ontwikkeld is, kunnen problemen ontstaan zoals broei in de maïskuil of verzuring van de dikke darm bij rundvee.
In dit artikel lees je hoe je verdroogde maïs correct herkent, oogst en bewaart, zodat de voederkwaliteit maximaal behouden blijft.
Verdroogde maïs ontstaat wanneer maïsplanten tijdens het groeiseizoen langdurig watertekort ervaren. Vooral droogte tijdens de bloei en korrelzetting heeft een grote impact op de ontwikkeling van de plant.
Percelen die in deze periode stress hebben gehad, vertonen vaak:
slecht bevruchte planten
kleine kolven of geen kolf
verbrande bladpunten
vroegtijdig afsterven van bladeren
Door de combinatie van droogte en hoge temperaturen ontstaan dode bladzones. Deze zones vormen een ideale voedingsbodem voor schimmels zoals Fusarium.
Daarnaast neemt het risico op legering toe doordat de stengel sterk uitdroogt.
Een volledig verdroogde maïsplant zonder kolf heeft meestal:
800–850 VEM/kg droge stof
weinig tot geen zetmeel
iets meer oplosbare suikers
een droge stofgehalte van 27 tot 32%
Daardoor ligt de voederwaarde duidelijk lager dan bij normale snijmaïs.
Onder normale omstandigheden wordt maïs geoogst bij ongeveer 32% droge stof.
De kenmerken van dit stadium zijn:
korrel: 50–55% droge stof
plant: half groen
stengel: deels verdroogd (20–25% droge stof)
Bij droogtestress ontstaan echter grote verschillen tussen percelen. Sommige planten drogen sneller uit terwijl de korrelontwikkeling achterblijft.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de bladeren te kijken, maar vooral naar:
de rijpheid van de korrel
de zetmeellijn
het droge stofgehalte van de volledige plant
Een correcte oogsttiming is essentieel voor een goede fermentatie in de maïskuil.
Wanneer bladeren verbranden door droogte stopt de fotosynthese sneller. Hierdoor worden oplosbare suikers in de plant niet meer omgezet naar zetmeel in de korrel.
Verdroogde maïs bevat daardoor vaak:
10–15% oplosbare suikers
26–28% zetmeel
Ter vergelijking: normale maïs bevat gemiddeld:
7–8% suikers
30–35% zetmeel
Suikers zijn belangrijk voor de fermentatie, omdat melkzuurbacteriën suikers omzetten in melkzuur. Dit zorgt voor een snelle verzuring van de kuil.
Door de hogere aanwezigheid van schimmels en gisten kan dit proces bij verdroogde maïs trager verlopen. Wanneer er veel restsuikers aanwezig blijven, kunnen gisten deze bij het openen van de kuil omzetten in alcohol.
Dit proces veroorzaakt broei in de maïskuil.
Broei ontstaat wanneer gisten en schimmels suikers afbreken zodra er zuurstof in de kuil komt.
Gevolgen van broei zijn onder andere:
temperatuurstijging in de kuil
verlies van voederwaarde
minder smakelijk voer
extra voederverliezen
Om broei te voorkomen is een goede kuiltechniek belangrijk:
zorg voor voldoende verdichting
dek de kuil snel en goed af
hou een strak snijvlak
voorkom dat er te veel lucht in de kuil komt
Een stabiele fermentatie blijft essentieel voor een kwalitatieve maïskuil.
Verdroogde maïs kan ook invloed hebben op de vertering van rundvee.
Wanneer maïs te droog wordt geoogst (meer dan 38% droge stof) bevat de kuil vaak meer bestendig zetmeel. Dit zetmeel wordt minder goed verteerd in de pens.
Een deel van dit zetmeel kan terechtkomen in de dikke darm, waar het alsnog wordt gefermenteerd. Dit kan leiden tot verzuring van de dikke darm.
Typische signalen hiervan zijn:
slappe mest
schuimende mest
mest met slijmerige vlokken
Dit kan leiden tot:
lagere voederbenutting
lagere melkproductie
gezondheidsproblemen bij dieren
Daarnaast kan verzuring de darmwand beschadigen, waardoor bacteriën en toxines makkelijker in het lichaam terechtkomen.
Verdroogde maïs vraagt een aangepaste aanpak tijdens oogst en inkuilen.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
controleer het droge stofgehalte en de korrelrijpheid
hou rekening met verschillen tussen percelen
voorkom broei in de maïskuil
let op het risico op darmverzuring bij rundvee
Door tijdig maatregelen te nemen kan je de voederkwaliteit van verdroogde maïs beter behouden.
Verdroogde maïs vraagt vaak om een aangepaste aanpak bij oogst, inkuilen en rantsoensamenstelling. Elke situatie is anders en het is niet altijd eenvoudig om het juiste moment of de beste strategie te bepalen.
Twijfel je over het droge stofgehalte, de voederwaarde of mogelijke risico’s zoals broei of darmverzuring? Dan kan gericht advies helpen om problemen in de kuil en bij het vee te voorkomen.
👉 Neem gerust contact op met het team van ID-Nutrition voor praktisch advies rond maïskuilen, voederkwaliteit en rantsoenoptimalisatie. Samen bekijken we welke aanpak het best past bij jouw bedrijf.
Maïs wordt als te droog beschouwd wanneer het droge stofgehalte boven 38% ligt. In dat geval wordt het moeilijker om de kuil goed te verdichten en stijgt het risico op broei.
Ja, verdroogde maïs kan nog steeds gebruikt worden als veevoer. Wel ligt de voederwaarde lager en moet extra aandacht besteed worden aan inkuilen en rantsoensamenstelling.
Verdroogde maïs bevat vaak meer oplosbare suikers en meer schimmels en gisten. Wanneer er zuurstof bij komt tijdens het uitkuilen kunnen gisten deze suikers omzetten in alcohol, wat broei veroorzaakt.